Σε ένα απομονωμένο νησί της Σιβηρίας βρίσκεται ένα από τα πιο αινιγματικά αρχαιολογικά μνημεία της Ασίας. Το Πορ-Μπαζίν μοιάζει με φρούριο, αλλά ο πραγματικός σκοπός της κατασκευής του απασχολούσε για δεκαετίες τους επιστήμονες.

Στη λίμνη Τέρε-Χολ, κοντά στα σύνορα της Ρωσίας με τη Μογγολία, υψώνονται τα ερείπια μιας εντυπωσιακής κατασκευής του 8ου αιώνα.

Το Πορ-Μπαζίν, που συχνά περιγράφεται ως «πήλινο σπίτι» ή «πήλινο φρούριο», καταλαμβάνει μεγάλο μέρος ενός μικρού νησιού και περιβάλλεται από ισχυρά τείχη.

Η απομονωμένη τοποθεσία του και η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του δημιούργησαν ένα αρχαιολογικό μυστήριο.

Φρούριο, ανάκτορο ή μοναστήρι;

Για πολλά χρόνια οι επιστήμονες διατύπωναν διαφορετικές θεωρίες σχετικά με τη χρήση του.

Ορισμένοι θεωρούσαν ότι επρόκειτο για στρατιωτικό οχυρό, άλλοι για θερινή κατοικία ηγεμόνα και άλλοι για θρησκευτικό συγκρότημα.

Το παράξενο ήταν ότι τα αρχαιολογικά ευρήματα δεν έδειχναν την έντονη καθημερινή δραστηριότητα που θα περίμενε κανείς σε έναν τόσο μεγάλο χώρο.

Η επιστήμη έδωσε νέα απάντηση

Το 2020, ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένες τεχνικές χρονολόγησης με άνθρακα-14 για να προσδιορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον χρόνο κατασκευής του.

Τα αποτελέσματα συνέβαλαν στην ενίσχυση της θεωρίας ότι το συγκρότημα συνδεόταν με θρησκευτικές δραστηριότητες της εποχής.

Η πιθανότητα να εγκαταλείφθηκε πριν χρησιμοποιηθεί κανονικά αποτελεί μία από τις πιο ενδιαφέρουσες πτυχές της ιστορίας του.

Ένα μνημείο στη μέση του πουθενά

Σήμερα, το Πορ-Μπαζίν εξακολουθεί να εντυπωσιάζει με τη γεωμετρική διάταξη και την απομονωμένη θέση του.

Παρότι οι αρχαιολογικές έρευνες έχουν προσφέρει σημαντικές απαντήσεις, το μνημείο παραμένει χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η σύγχρονη επιστήμη μπορεί να φωτίσει ιστορίες χαμένες για περισσότερα από χίλια χρόνια.

Πηγές: University of Groningen, ArcheoSciences