Τεχνητή νοημοσύνη στην εργασία: Νέοι κανόνες για τους αλγορίθμους και τα δικαιώματα των εργαζομένων

Σε δημόσια διαβούλευση έως τις 19 Νοεμβρίου το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας – Ανθρώπινη εποπτεία στις αποφάσεις των ψηφιακών πλατφορμών και ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων.

Νέους κανόνες για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και των αλγορίθμων στην αγορά εργασίας εισάγει νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και θα παραμείνει ανοιχτό έως τις 19 Νοεμβρίου 2026.

Η νομοθετική πρωτοβουλία επιχειρεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που δημιουργεί η αυξανόμενη χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων στη διαχείριση του προσωπικού, με ιδιαίτερη έμφαση στους εργαζόμενους μέσω ψηφιακών πλατφορμών.

Ανθρώπινος έλεγχος στις αποφάσεις των αλγορίθμων

Μία από τις βασικές προβλέψεις του νομοσχεδίου αφορά την υποχρέωση ανθρώπινης εποπτείας σε σημαντικές αποφάσεις που επηρεάζουν την εργασιακή κατάσταση.

Στόχος είναι να περιοριστεί η δυνατότητα λήψης αποφάσεων αποκλειστικά από αυτοματοποιημένα συστήματα, χωρίς ουσιαστικό ανθρώπινο έλεγχο.

Οι εργαζόμενοι θα πρέπει να ενημερώνονται για τη λειτουργία των αλγορίθμων που χρησιμοποιούνται στην αξιολόγηση και διαχείρισή τους, καθώς και για τα κριτήρια που επηρεάζουν τις σχετικές αποφάσεις.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και στη διαφάνεια των διαδικασιών.

Τι αλλάζει για τους εργαζόμενους στις ψηφιακές πλατφόρμες

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις για όσους εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών, όπως υπηρεσίες διανομής και μεταφοράς.

Μεταξύ των βασικών επιδιώξεων είναι ο ορθός προσδιορισμός της εργασιακής σχέσης, ώστε να αποτρέπονται περιπτώσεις στις οποίες εργαζόμενοι εμφανίζονται ως αυτοαπασχολούμενοι ενώ στην πράξη παρέχουν εξαρτημένη εργασία.

Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, διευκόλυνση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και προστασία από δυσμενή μεταχείριση.

Νέο μητρώο στο ΕΡΓΑΝΗ

Στις προτεινόμενες ρυθμίσεις περιλαμβάνεται η δημιουργία ειδικού μητρώου στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ για την καταγραφή των προσώπων που απασχολούνται μέσω ψηφιακών πλατφορμών.

Η καταγραφή θα αφορά τόσο μισθωτούς όσο και αυτοαπασχολούμενους, με στόχο την αποτελεσματικότερη εποπτεία των εργασιακών σχέσεων.

Ρυθμίσεις για γονικές άδειες και ασφαλιστική προστασία

Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην τεχνητή νοημοσύνη.

Περιλαμβάνει επίσης διατάξεις που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε γονική άδεια και άδεια φροντιστή, καθώς και στην ενίσχυση της ασφαλιστικής προστασίας παιδιών που πλησιάζουν την ενηλικίωση.

Προβλέπεται ακόμη συμπληρωματική παροχή κυοφορίας και λοχείας από τη ΔΥΠΑ για ασφαλισμένες μητέρες στον ΕΔΟΕΑΠ.

Το ζητούμενο είναι η ουσιαστική προστασία

Η επέκταση της τεχνητής νοημοσύνης στον εργασιακό χώρο δημιουργεί νέες δυνατότητες, αλλά και ερωτήματα σχετικά με τη διαφάνεια, την επιτήρηση των εργαζομένων και την προστασία των δικαιωμάτων τους.

Το κατά πόσο οι προτεινόμενες ρυθμίσεις θα προσφέρουν αποτελεσματική προστασία θα εξαρτηθεί από την τελική μορφή του νομοσχεδίου και την εφαρμογή του στην πράξη.

Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 19 Νοεμβρίου, ενώ οι παρατηρήσεις και προτάσεις που θα υποβληθούν αναμένεται να ληφθούν υπόψη πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή.

Πηγές: Υπουργείο Εργασίας, News247, CNN Greece