Ρουάντα: Σχέδιο για μεταφορά μεταναστών από την Ελλάδα και τέσσερις ακόμη ευρωπαϊκές χώρες

Μια νέα, αμφιλεγόμενη σελίδα στην ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική ανοίγει με το σχέδιο δημιουργίας κέντρου επιστροφών στη Ρουάντα, στο οποίο θα μπορούν να μεταφέρονται μετανάστες από πέντε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στις 16 Νοεμβρίου στη Βιέννη, με τη συμμετοχή της Ελλάδας, της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Δανίας και της Ολλανδίας, καθώς και εκπροσώπων της κυβέρνησης της Ρουάντα.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας κοινός μηχανισμός μεταφοράς ανθρώπων που δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για τους οποίους έχουν εκδοθεί αποφάσεις επιστροφής, αλλά δεν είναι δυνατή η απέλασή τους στις χώρες καταγωγής τους.

Πρώτες μεταφορές εντός του 2027

Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ανοιχτής εγκατάστασης αρχικής υποδοχής, με δυνατότητα φιλοξενίας περίπου 100 ανθρώπων ταυτόχρονα.

Οι μεταφερόμενοι θα μπορούν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, να αποκτήσουν δικαίωμα νόμιμης παραμονής και εργασίας στη Ρουάντα ή να αναχωρήσουν οικειοθελώς προς άλλη χώρα όπου επιτρέπεται η εγκατάστασή τους.

Οι πέντε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδιώκουν να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις στις αρχές του 2027, ώστε οι πρώτες μεταφορές να πραγματοποιηθούν μέσα στην ίδια χρονιά.

Μέχρι σήμερα δεν έχει υπογραφεί δεσμευτική τελική συμφωνία, ενώ εκκρεμούν ζητήματα χρηματοδότησης, νομικών εγγυήσεων και λειτουργίας της εγκατάστασης.

Αντιδράσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα

Η πρωτοβουλία προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις και νομικούς που ασχολούνται με την προστασία των προσφύγων και των μεταναστών.

Βασικό σημείο προβληματισμού αποτελεί το γεγονός ότι άνθρωποι θα μπορούν να μεταφέρονται σε μια χώρα με την οποία ενδέχεται να μην έχουν κανέναν προσωπικό, οικογενειακό ή πολιτισμικό δεσμό.

Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης, την προστασία των δικαιωμάτων τους και τη δυνατότητα ουσιαστικής ένταξης στην κοινωνία της Ρουάντα.

Το προηγούμενο βρετανικό σχέδιο μεταφοράς αιτούντων άσυλο στη συγκεκριμένη αφρικανική χώρα είχε αντιμετωπίσει σοβαρά νομικά εμπόδια, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο της Βρετανίας είχε κρίνει ότι η Ρουάντα δεν μπορούσε να θεωρηθεί ασφαλής τρίτη χώρα για τον σκοπό εκείνου του προγράμματος.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν ότι ο νέος μηχανισμός θα ενισχύσει την εφαρμογή των αποφάσεων επιστροφής και θα λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να απασχολήσει έντονα την ευρωπαϊκή πολιτική συζήτηση τους επόμενους μήνες, καθώς αγγίζει τόσο τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών όσο και τα όρια της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Πηγές: Τα Νέα, Καθημερινή, Euronews