Σοφία ΜπασκάκηΣτην Τοράγια, είναι αδύνατον να ξεχάσεις κάποιον που πέθανε.
Στην Τοράγια της Ινδονησίας, οι νεκροί σηκώνονται κάθε τρία χρόνια – και όταν λέμε «σηκώνονται» εννοούμε κυριολεκτικά, στέκονται στα πόδια τους. Οι κάτοικοι της Τοράγια έχουν μια περίπλοκη σχέση με τον θάνατο: Οι κηδείες τους είναι εντυπωσιακά γεγονότα που κορυφώνονται με τη μαζική σφαγή βουβαλιών, τόσο ακριβές, που μερικές οικογένειες μαζεύουν χρήματα όλη τους τη ζωή, για να τις πληρώσουν. Έπειτα, κάθε τρία χρόνια, οι αυτόχθονες κάτοικοι της Τοράγια βγάζουν τα μουμιοποιοημένα λείψανα των αγαπημένων τους και τα καθαρίζουν, σε ένα τελετουργικό που λέγεται «Μάνενε».
Η μητέρα του λεγόταν Jenny Rongrean. Ήταν ένα από τα δέκα λείψανα που έβγαλαν από τον τελευταίο τόπο ανάπαυσής τους –ένα μαυσωλείο που λέγεται «πάτανε»- και τα καθάρισαν οι συγγενείς τους. Η τελετή διαρκεί μόνο μερικές ώρες: Βγάζουν τα λείψανα από τους τάφους, τα καθαρίζουν, τους φοράνε καινούργια ρούχα και ύστερα τα θάβουν σε καινούργιο τάφο.
Έπειτα, είναι ώρα για το μεγάλο φαγοπότι. Όλοι οι συγγενείς φέρνουν το φαγητό τους και η ιστορία τελειώνει με ένα τελετουργικό όπου όλοι κλοτσάνε ο ένας τον άλλον και λέγεται «σι σέμπα» (υποτίθεται ότι φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά).
Ήταν μια ξεχωριστή Μάνανε φέτος. Ενώ το τελετουργικό έχει τις ρίζες του στη βόρεια Τοράγια, γίνεται τακτικά μόνο σε μερικές κοινότητες, όπως οι Ριντινγκάλο, Μπαρούπου και Καπάλα Πίτου. Φέτος, όμως, οι κάτοικοι του Παμιμπάκ, ενός μικρού χωριού στο Καπάλα Πίτου έκαναν τη δική τους Μάνανε για πρώτη φορά εδώ και 42 χρόνια. Να τι είδα εκεί:
Δύο άνδρες κοιτάζουν τους τάφους που είναι χτισμένοι στο πλάι ενός βράχου από ασβεστόλιθο, στη βόρεια Τοράγια. Κάποιοι ενταφιάζονται στις πλευρές βράχων όπως αυτοί.
