Ο συνιδρυτής της Microsoft προειδοποιεί για μαζικές αλλαγές στην απασχόληση, εξαφάνιση επαγγελμάτων και αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων – Ποιες θέσεις εργασίας κινδυνεύουν περισσότερο.

Μια περίοδο βαθιών οικονομικών και κοινωνικών ανατροπών, που ενδέχεται να διαρκέσει έως και 20 χρόνια, προβλέπει ο Μπιλ Γκέιτς, καθώς η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να μεταμορφώσει την παγκόσμια αγορά εργασίας.

Ο συνιδρυτής της Microsoft, μιλώντας στο podcast «Decoder» του τεχνολογικού μέσου The Verge, εξέφρασε την ανησυχία του για τις συνέπειες που θα έχει η αυτοματοποίηση στην απασχόληση, εκτιμώντας ότι η ανθρωπότητα εισέρχεται σε μία από τις πιο ταραχώδεις μεταβατικές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να οδηγήσει σε πρωτοφανή αφθονία αγαθών και υπηρεσιών. Ωστόσο, η μετάβαση σε αυτή τη νέα πραγματικότητα ενδέχεται να συνοδευτεί από σημαντική απώλεια θέσεων εργασίας και διεύρυνση των οικονομικών ανισοτήτων.

Ποια επαγγέλματα κινδυνεύουν περισσότερο

Ο Μπιλ Γκέιτς εκτιμά ότι οι πρώτες μεγάλες αλλαγές θα επηρεάσουν κυρίως επαγγέλματα γραφείου, ιδιαίτερα εκείνα που περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες διαδικασίες και επεξεργασία πληροφοριών.

Στις πιο ευάλωτες κατηγορίες περιλαμβάνονται οι τηλεπωλήσεις, η τηλεφωνική εξυπηρέτηση πελατών και ορισμένες λογιστικές εργασίες.

Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης αποκτούν σταδιακά τη δυνατότητα να εκτελούν αντίστοιχες εργασίες με μεγαλύτερη ταχύτητα και χαμηλότερο κόστος, περιορίζοντας την ανάγκη ανθρώπινης παρέμβασης.

Ωστόσο, οι αλλαγές δεν αναμένεται να περιοριστούν στις διοικητικές και υπαλληλικές θέσεις.

Τα ανθρωποειδή ρομπότ αλλάζουν και τη χειρωνακτική εργασία

Ο Αμερικανός επιχειρηματίας προβλέπει ότι η εξέλιξη της ρομποτικής θα επιτρέψει σταδιακά την αυτοματοποίηση εργασιών που σήμερα απαιτούν ανθρώπινη φυσική παρουσία.

Στο μέλλον, ανθρωποειδή ρομπότ θα μπορούσαν να αναλαμβάνουν την κατασκευή κατοικιών, την παραγωγή τροφίμων, ακόμη και σύνθετες ιατρικές διαδικασίες.

Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά τη βιομηχανία, τις κατασκευές, τη γεωργία και τις υπηρεσίες υγείας.

Πρόκειται, πάντως, για εκτιμήσεις σχετικά με τη μελλοντική ανάπτυξη της τεχνολογίας και όχι για δυνατότητες που έχουν ήδη εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα.

Το κοινωνικό πρόβλημα πίσω από την τεχνολογική επανάσταση

Ο Γκέιτς επισημαίνει ότι η εργασία δεν αποτελεί μόνο μέσο εξασφάλισης εισοδήματος.

Για εκατομμύρια ανθρώπους συνδέεται με την κοινωνική συμμετοχή, τη δημιουργικότητα, τις ανθρώπινες σχέσεις και την αίσθηση προσωπικού σκοπού.

Η προοπτική μιας οικονομίας στην οποία μεγάλο μέρος της παραγωγής θα πραγματοποιείται από μηχανές δημιουργεί, επομένως, σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο τα οικονομικά οφέλη της τεχνολογικής ανάπτυξης να συγκεντρωθούν σε περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων και επενδυτών, ενώ μεγάλα τμήματα του πληθυσμού θα αντιμετωπίζουν επαγγελματική ανασφάλεια.

Λιγότερες ώρες εργασίας και πρόωρη συνταξιοδότηση

Μπροστά σε αυτές τις προκλήσεις, ο Μπιλ Γκέιτς θεωρεί αναγκαία την επανεξέταση του τρόπου οργάνωσης της εργασίας.

Μεταξύ των πιθανών λύσεων που ανέφερε περιλαμβάνονται η μείωση των εβδομαδιαίων ωρών απασχόλησης και η δυνατότητα πρόωρης συνταξιοδότησης.

Παράλληλα, εκτιμά ότι ορισμένες δραστηριότητες, όπως η τέχνη, ο αθλητισμός, η μαγειρική και η φροντίδα των παιδιών, θα μπορούσαν να παραμείνουν συνειδητά στα χέρια των ανθρώπων, ακόμη και εάν η τεχνολογία αποκτήσει τη δυνατότητα να τις πραγματοποιεί.

Η ανάγκη πολιτικών παρεμβάσεων

Ο συνιδρυτής της Microsoft υπογραμμίζει ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να προετοιμαστούν εγκαίρως για τις αλλαγές που έρχονται.

Η επανεκπαίδευση των εργαζομένων, η ενίσχυση των κοινωνικών συστημάτων προστασίας και η αναζήτηση νέων τρόπων κατανομής του παραγόμενου πλούτου αποτελούν βασικές προκλήσεις για τα επόμενα χρόνια.

Το κεντρικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο παραγωγική θα γίνει η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και ποιοι θα επωφεληθούν από αυτή την παραγωγικότητα.

Οι εκτιμήσεις του Μπιλ Γκέιτς επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για το μέλλον της ανθρώπινης εργασίας, σε μια εποχή κατά την οποία η τεχνολογική πρόοδος εξελίσσεται ταχύτερα από την προσαρμογή των κοινωνικών και οικονομικών θεσμών.

Πηγές: The Verge, LiFO, Gates Notes