Σοφία ΜπασκάκηΗ αντίστροφη μέτρηση για την χορήγηση εμβολίων κορονοϊού έχει αρχίσει και πολλοί πιστεύουν ότι σε λίγο καιρό θα επιστρέψουμε στην παλιά μας ζωή. Η αλήθεια, όμως, είναι αρκετά διαφορετική.
Με μεγάλη ανυπομονησία περιμένει η ανθρωπότητα τα εμβόλια κορονοϊού, με πολλούς να πιστεύουν ότι θα βάλουν τέλος στην πανδημία και θα επιστρέψουμε μέσα σε λίγο καιρό στην προ-Covid ζωή μας. Αρκετοί επιστήμονες, ωστόσο, προειδοποιούν ότι ο ερχομός των εμβολίων πιθανότατα δεν θα βγάλει από την καθημερινότητά μας τις μάσκες και άλλα περιοριστικά μέτρα.
Πώς λειτουργούν τα εμβόλια
Τα εμβόλια θεωρούνται ευρέως ως ένα από τα μεγαλύτερα ιατρικά επιτεύγματα του σύγχρονου κόσμου.
Κάθε χρόνο σταματούν περίπου δύο έως τρία εκατομμύρια θανάτους, αποτρέποντας περισσότερες από 20 απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Οι παιδικές ασθένειες που ήταν συχνές λιγότερο από μια γενιά πριν, είναι όλο και πιο σπάνιες. Και η ευλογιά – που σκότωσε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους – έχει εξαλειφθεί εντελώς.
Αλλά αυτές οι επιτυχίες χρειάστηκαν δεκαετίες για να επιτευχθούν – και πολλοί από εμάς περιμένουμε τώρα ότι αποτελεσματικά εμβόλια κορονοϊού θα έχουν παρόμοια αποτελέσματα σε μικρότερο χρονικό διάστημα.
Ειδήσεις ότι ορισμένα από τα εμβόλια κορονοϊού είναι περισσότερο από 90% αποτελεσματικά – που σημαίνει ότι περίπου 9 στα 10 άτομα που θα τα κάνουν θα προστατευτούν από την διασπορά του Covid-19 – οδήγησε πολλούς να πιστεύουν ότι σύντομα θα μπορούμε να ξεχάσουμε την κοινωνική απόσταση και να πετάξουμε τις μάσκες προσώπου μας.
Ωστόσο, πολλοί επιστήμονες και εμπειρογνώμονες της παγκόσμιας υγείας προειδοποιούν ότι τα εμβόλια, με περιορισμένη αρχική προμήθεια και διάθεση σε επιλεγμένες ομάδες, παρόλο που προστατεύουν ευάλωτες ομάδες και πρωτοβάθμιες υπηρεσίες υγείας, είναι απίθανο να μας επιστρέψουν στον παλιό τρόπο ζωής μας σύντομα.
Ο Τέντρος Γκεμπρεγέσους, επικεφαλής της ΠΟΥ, άλλωστε το έχει δηλώσει: “Ένα εμβόλιο θα συμπληρώσει τα άλλα εργαλεία που διαθέτουμε, όχι θα τα αντικαταστήσει. Ένα εμβόλιο από μόνο του δεν θα τερματίσει την πανδημία”.
Μια εξήγηση για αυτό το χάσμα στις προσδοκίες – μεταξύ της αισιοδοξίας ορισμένων πολιτικών και του κοινού από τη μια πλευρά και της διστακτικότητας πολλών επαγγελματιών της επιστήμης από την άλλη – θα μπορούσε, εν μέρει, να οφείλεται στην έλλειψη εκτίμησης για το πόσο μεγάλο είναι το θέμα της χορήγησης εμβολίων σε αρκετά άτομα.
Αυτό που πολλοί από εμάς μπορεί να μην συνειδητοποιούν είναι ότι όταν μιλάμε για μολυσματικές ασθένειες – αυτές που περνούν από άτομο σε άτομο – για να προστατεύσουμε πραγματικά όλους, πρέπει να γίνει εμβολιασμός σε πολύ μεγάλο αριθμό.
Αυτό συμβαίνει επειδή η δύναμη ενός εμβολίου δεν είναι μόνο η ικανότητά του να μας προστατεύει ως άτομα, αλλά είναι στην ικανότητά του να προστατεύει τους ανθρώπους γύρω μας και τις κοινότητες στις οποίες ζούμε.
Πώς προστατεύουν εμάς και τους άλλους
Το πρόβλημα για εμάς και τις κοινότητές μας είναι ότι κανένα εμβόλιο δεν είναι ποτέ 100% αποτελεσματικό.
Το εμβόλιο κατά της ιλαράς είναι ένα από τα καλύτερα και προστατεύει το 95% -98% των ανθρώπων.
Τα πρόσφατα εμβόλια κορονοϊού των Pfizer / BioNTech και της Moderna είναι αποτελεσματικά κατά περισσότερο από 90% και δεν γνωρίζουμε ακόμη εάν το ποσοστό αυτό θα μειωθεί με την πάροδο του χρόνου ή εκτός των συνθηκών κλινικών δοκιμών.
Αυτό σημαίνει ότι περίπου 1 στα 10 άτομα δεν θα προστατευόταν από τον κορονοϊό, ακόμα κι αν εμβολιαστούν όλους. Χωρίς κάλυψη 100%, κάτι που είναι απίθανο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα εμβολιασμού, ο αριθμός των ατόμων που κινδυνεύει είναι υψηλότερος.
Αυτοί οι άνθρωποι μπορεί να είναι από τα πιο ευάλωτους- γνωρίζουμε ήδη ότι οι ηλικιωμένοι τείνουν να έχουν ασθενέστερη ανταπόκριση στον εμβολιασμό, αν και τα εμβόλια κορονοϊού έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα από αυτή την άποψη.
Επιπλέον, ορισμένοι άνθρωποι στις κοινότητές μας, για λόγους υγείας, όπως αυτοί που υποβάλλονται σε ορισμένες μορφές θεραπείας καρκίνου, μπορεί να μην μπορούν να εμβολιαστούν καθόλου.
Αυτό σημαίνει ότι μια σημαντική ομάδα ανθρώπων γύρω μας θα μείνει πάντα σε κίνδυνο. Κάποιοι από τους φίλους και την οικογένειά μας μπορεί να είναι μεταξύ τους.
Υπάρχει όμως ένας τρόπος να διασφαλιστεί ότι εμείς θα τους προστατέψουμε εμμέσως – και αυτός είναι να αξιοποιήσουμε τη δύναμη του μαζικού εμβολιασμού.
Εάν εμβολιάσουμε αρκετά άτομα στην κοινότητά μας, συμβαίνει κάτι απίστευτο. Δημιουργούμε πολλές αόρατες ασπίδες που διαταράσσουν την αλυσίδα μετάδοσης ενός μικροβίου, προστατεύοντας έμμεσα τους ευάλωτους φίλους και την οικογένειά μας. Αυτό μερικές φορές αναφέρεται ως προστασία του πληθυσμού ή ανοσία της αγέλης.
