Σοφία Μπασκάκη«Άκου μικρή μου να σου πω…»Μια από τις καλλιτεχνικές πτυχές του Μανώλη Χιώτη, που ελάχιστα μας έχει απασχολήσει, είναι αυτή του ερμηνευτή. Είναι συχνό φαινόμενο, όταν αναφερόμαστε σε δημιουργούς αυτού του βεληνεκούς, να παραλείπουμε ακούσια κάποια από τις ιδιότητες τους. (Υπάρχει βέβαια μια άποψη που λέει πως οι δημιουργοί είναι οι καλύτεροι ερμηνευτές των τραγουδιών τους, αλλά αυτό είναι μεγάλο θέμα που σηκώνει αρκετή κουβέντα).
Εκτός λοιπόν από σπουδαίος συνθέτης, ενίοτε στιχουργός και δεξιοτέχνης του μπουζουκιού και της κιθάρας, σε περισσότερα από 320 τραγούδια ο Μανώλης Χιώτης σιγοντάρησε ερμηνευτές και ερμηνεύτριες όπως ο Στράτος Παγιουμτζής, η Μαρίκα Νίνου, η Ιωάννα Γεωργακοπούλου, ο Στελλάκης Περπινιάδης, ο Στέλιος Καζαντζίδης, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, η Σωτηρία Μπέλλου, η Στέλλα Χασκίλ, ο Τάκης Μπίνης, ο Αθανάσιος Ευγενικός, η Ιωάννα Γεωργακοπούλου, η Γιώτα Λύδια, η Πόλυ Πάνου, ο Στράτος Διονυσίου, ο Μανώλης Αγγελόπουλος, η Δούκισσα, ο Αντώνης Ρεπάνης, η Χαρούλα Λαμπράκη, η Έλσα Λάμπο, η Μάγια Μελάγια και πολλοί άλλοι και βεβαίως, στα περισσότερα από αυτά, η Μαίρη Λίντα.
Από το 1946, μέχρι το 1970, ο ίδιος ο Μανώλης Χιώτης τραγούδησε λίγα, σχετικά, τραγούδια σαν πρώτος ερμηνευτής, άλλοτε μόνος του, άλλοτε με το σεκόντο άλλου ερμηνευτή ή ερμηνεύτριας, άλλοτε με μορφή διαλόγου. Στα τραγούδια αυτά είναι εμφανέστατες τόσο η κανταδόρικη χροιά της φωνής του, όσο και οι φωνητικές του δυνατότητες. Δεν είναι τυχαίο, πως ο Χιώτης συνέβαλλε καθοριστικά στη «μεταμόρφωση» της φωνής και του τρόπου που τραγουδούσε στα πρώτα του βήματα ο Στέλιος Καζαντζίδης, απαλλάσσοντας τον από τον Πρόδρομο Τσαουσάκη και οδηγώντας τον σε πιο μοντέρνα «μονοπάτια». Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το τραγούδι «Η κοινωνία με κατακρίνει» των Βασίλη Καραπατάκη και Χρήστου Κολοκοτρώνη, που τραγούδησε ο Καζαντζίδης, εν έτει 1955, με την καθοδήγηση του Μανώλη Χιώτη, αλλά και τραγούδια όπως «Μια μέρα πριν πεθάνω», «Δώδεκα και πέντε», «Μη μου χαλάς τα γούστα μου», «Θεσσαλονίκη μου», «Βρε σαν τα χιόνια» κλπ. Ακόμα και στα πρώτα χρόνια του ’60 και σε τραγούδια όπως «Μαζί κι οι δυο στη βιοπάλη», «Παράκλησις», «Τώρα πού ‘σαι νέα», «Όλα θα περάσουνε», φαίνεται πως ο Χιώτης έχει «βάλει το χεράκι του» στον τρόπο που ερμηνεύει ο καταξιωμένος και αδιαφιλονίκητος πλέον Καζαντζίδης. Έχω βέβαια την αίσθηση πως και ο Καζαντζίδης επηρέασε έντονα τον ερμηνευτικό τρόπο του Χιώτη, κυρίως από τα τέλη της δεκαετίας του ’50 και μετά.
Κάνοντας αυτές τις σκέψεις και με αφορμή τη σημερινή επέτειο, επέλεξα να ακούσουμε τις ηχογραφήσεις στις οποίες ο Μανώλης Χιώτης είναι ο βασικός ερμηνευτής, είτε τραγουδώντας μόνος του, είτε με τη συνοδεία άλλου ερμηνευτή στο refrain, είτε με τη μορφή διαλόγου. Κάποια από αυτά ηχογραφήθηκαν και κυκλοφόρησαν στην Αμερική, στη διάρκεια των ταξιδιών του για εμφανίσεις στη «γη της επαγγελίας».
Σε αυτή την καταγραφή δεν συμπεριέλαβα τα τραγούδια στα οποία ο Χιώτης τραγουδά σε μορφή ντουέτου – πρώτη ή δεύτερη φωνή – σε ολόκληρο το τραγούδι με άλλον τραγουδιστή ή τραγουδίστρια, όπως, για παράδειγμα, το «Εσύ είσαι η αιτία που υποφέρω» ή το «Θέλω να πάψεις να γελάς» με τον Ανδρέα Σπαγγαδώρο ή το «Φεύγει το καράβι της ζωής» με τον Πάνο Πετσά καθώς και αρκετά ακόμη.
Ίσως αξίζει να γίνει μια αναφορά στο θεατρικό σκετς «Ο Θύμιος κανταδόρος», όπου ο Χιώτης δεν τραγουδά, αλλά συμμετέχει σε μορφή πρόζας με τον Κώστα Χατζηχρήστο και το Τρίο Μπελκάντο και αποτυπώθηκε το 1959 σε δίσκο 78 και 45 στροφών.
Όλα τα τραγούδια είναι του Μανώλη Χιώτη, εκτός από την επανεκτέλεση του θαυμάσιου ζεϊμπέκικου του Γιώργου Ζαμπέτα και του Κώστα Βίρβου «Αφήνω γεια», που είχε πρωτοτραγουδήσει το 1956 ο Στέλιος Καζαντζίδης.
1) Για κοίτα μια γυναίκα (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Στελλάκης Περπινιάδης (Columbia DG-6618 & Columbia 7280-F, USA, 1946)
2) Ο πασατέμπος (Μανώλης Χιώτης – Γιώργος Γιαννακόπουλος) Μανώλης Χιώτης – Στελλάκης Περπινιάδης (Standard F-9030, USA, 1946)
3) Άκου μικρή μου να σου πω (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Πάνος Πετσάς (HMV AO-2878, 1949)
4) Μάθε γέρο γράμματα (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Πάνος Πετσάς (HMV AO-2878, 1949)
5) Παρτίδες (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Στέλλα Χασκίλ – Τάκης Μπίνης (Odeon GA-7614, 1950)
6) Τ’ αηδονάκια (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Ζωή Νάχη (Parlophone B-74264, 1952)
7) Τώρα που ‘χεις παραδάκια (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Σεβάς Χανούμ (Odeon GA – 7723 & Odeon GA-7791, 1953)
8) Ας είν’καλά τ’αγόρι μου (Μανώλης Χιώτης – Χρήστος Κολοκοτρώνης) Γιώτα Λύδια – Μανώλης Χιώτης (Columbia DG-7143, Columbia DG-782 & Columbia DCG-338 GB, 1955)
9) Σε λίγα δευτερόλεπτα (Μανώλης Χιώτης – Χρήστος Κολοκοτρώνης) Πόλυ Πάνου – Μανώλης Χιώτης (Columbia DG-7168 & Columbia DCG-350, 1955)
10) Οι φωτογραφίες (Μανώλης Χιώτης – Χρήστος Κολοκοτρώνης) Γιώτα λύδια – Μανώλης Χιώτης (Columbia DG-7359 & Columbia SEGG-2559, 1957)
11) Αφήνω γεια (Γιώργος Ζαμπέτας – Κώστας Βίρβος) Μανώλης Χιώτης – Μαίρη Λίντα (Liberty -241, 1958)
12) Εγώ θα τα πληρώσω (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Μαίρη Λίντα (Liberty -241, USA, 1958)
13) Διάβασα πως παντρεύεσαι (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης (Liberty -252, USA, 1958)
14) Άντε τράβα (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Νινέτ Λαβάρ (ΗMV AO-5531, 1958)
15) Μονότερμα (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης (Columbia DG-7470, 1959 & Columbia SCDG-2622, 1959)
16) Να λείπουν οι έρωτες (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Θάνος Βίνος (Columbia DG-7483, 1959)
17) Έτσι θ’αγαπιώμαστε (Μανώλης Χιώτης) Γεωργία Κορώνη – Μανώλης Χιώτης (Columbia DG-7492, 1959)
18) Δικαιολογίες (Μανώλης Χιώτης – Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου) Μανώλης Χιώτης – Μαίρη Λίντα (HMV 7PG-2763, 1960)
19) Στο ήσυχο στο μαλακό (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Μαίρη Λίντα (HMV 7PG-3061 & Odeon HGRA-0940, 1961)
20) Μου ‘φαγες το κορίτσι (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Μαίρη Λίντα (Columbia SCDG-3133, 1962)
21) Της αγάπης παραμύθια (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης (Columbia SCDG-3177, 1962)
22) Έχω μπλεχτεί (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Μαίρη Λίντα (Select S-0001 & Select S-0009 & «The incomparable duo from Greece» Grecophone Fiesta Records GR- 308 lp, USA 1966)
23) Σου γράφω μάνα μου (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Μαίρη Λίντα («The incomparable duo from Greece», Grecophone Fiesta Records GR- 308 lp, USA, 1966)
24) Χάνιμουν (Αγαπώ μία κοπέλα) (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης – Μαίρη Λίντα («The incomparable duo from Greece», Grecophone Fiesta Records GR- 308 lp, USA, 1966)
25) Δεν σε θέλω τώρα (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης (ΒΕΝΤΕΤΤΑ ΒΕ -154, 1968)
26) Δεν θέλω τίποτα (Μανώλης Χιώτης) Μανώλης Χιώτης (ΒΕΝΤΕΤΤΑ ΒΕ -154 & Panivar PA-541, 1968)
