Η 31η Οκτωβρίου είναι αφιερωμένη στην αποταμίευση. Ωστόσο, για πολλά ελληνικά νοικοκυριά, το ζητούμενο δεν είναι πλέον πόσα χρήματα θα αποταμιεύσουν, αλλά αν θα καταφέρουν να καλύψουν τις ανάγκες του μήνα.

Κάθε χρόνο στις 31 Οκτωβρίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης, με στόχο την ανάδειξη της σημασίας που έχει η οικονομική ασφάλεια για τους πολίτες.

Η ημέρα καθιερώθηκε το 1924, στο πλαίσιο διεθνούς συνάντησης ταμιευτηρίων στο Μιλάνο, και συνδέθηκε με την ανάγκη καλλιέργειας της αποταμιευτικής συνήθειας.

Για πολλές γενιές Ελλήνων, ο κουμπαράς αποτέλεσε ένα από τα πρώτα μαθήματα οικονομικής διαχείρισης.

Σήμερα, όμως, οι οικονομικές συνθήκες έχουν αλλάξει σημαντικά.

Όταν τα έξοδα ξεπερνούν τα εισοδήματα

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που τα εξυπηρετούν αυξήθηκε κατά 3,7% σε σχέση με το 2024.

Την ίδια περίοδο, η τελική καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 5,2%.

Με άλλα λόγια, οι δαπάνες αυξήθηκαν ταχύτερα από τα εισοδήματα.

Το ποσοστό αποταμίευσης διαμορφώθηκε στο -3,9%, έναντι -2,4% το προηγούμενο έτος.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι, συνολικά, ο συγκεκριμένος τομέας της οικονομίας δαπάνησε περισσότερα από το διαθέσιμο εισόδημά του.

Από τον κουμπαρά στην καθημερινή επιβίωση

Για ένα νοικοκυριό που δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στο κόστος της στέγασης, της ενέργειας, των τροφίμων και των υπόλοιπων βασικών αναγκών, η αποταμίευση δεν αποτελεί πάντοτε ρεαλιστική δυνατότητα.

Η οικονομική οργάνωση και ο προγραμματισμός μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν αρκούν όταν το εισόδημα δεν καλύπτει τις απαραίτητες δαπάνες.

Γι’ αυτό και η συζήτηση για την αποταμίευση δεν μπορεί να περιορίζεται σε συμβουλές προς τους πολίτες για το πώς θα ξοδεύουν λιγότερα.

Συνδέεται άμεσα με το ύψος των μισθών και των συντάξεων, την αγοραστική δύναμη, το κόστος ζωής και τη δυνατότητα των νοικοκυριών να αντιμετωπίσουν μια έκτακτη ανάγκη.

Η αποταμίευση ως δικαίωμα οικονομικής ασφάλειας

Η Παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης υπενθυμίζει την αξία της οικονομικής πρόνοιας.

Παράλληλα, όμως, αποτελεί αφορμή να αναδειχθεί ένα σύγχρονο κοινωνικό ζήτημα: η δυνατότητα αποταμίευσης δεν εξαρτάται μόνο από τις προσωπικές επιλογές, αλλά και από τις οικονομικές συνθήκες στις οποίες ζει κάθε άνθρωπος.

Για πολλούς πολίτες, η πραγματική οικονομική ασφάλεια ξεκινά από κάτι πιο βασικό: να μπορούν να ολοκληρώνουν τον μήνα χωρίς να δημιουργούν νέες οφειλές.

Πηγές: ΕΛΣΤΑΤ, Οικονομικός Ταχυδρόμος, Ελευθερία