Πριν από περίπου έναν χρόνο η κυβέρνηση της Φινλανδίας αποφάσισε να σταματήσει ένα πείραμα που είχε προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον και… αναστάτωση σε ορισμένους, ολοκληρώνοντας την πιλοτική εφαρμογή του συστήματος χορήγησης σε μια ομάδα ατόμων στη χώρα του βασικού εισοδήματος.

Το πείραμα είχε διαρκέσει δύο χρόνια. Από 1.1.2017 ώς 31.12.2018 το βασικό εισόδημα, ύψους 560 ευρώ τον μήνα, χορηγήθηκε σε 2.000 άνεργα άτομα, ηλικίας 25 έως 58 ετών, και η ολοκλήρωση του προγράμματος συνοδεύτηκε, μερικούς μήνες αργότερα, με σχόλια που το χαρακτήριζαν «αποτυχημένο», καθώς δεν συνοδεύτηκε από επίτευξη των στόχων που η κυβέρνηση του Ελσίνκι είχε θέσει για αυτό.

Σε μια εποχή όπου όλο και περισσότερη συζήτηση γίνεται για την καθιέρωση του βασικού εισοδήματος σε διάφορες χώρες, το πείραμα της Φινλανδίας θεωρήθηκε οπισθοδρόμηση για τους οπαδούς του βασικού εισοδήματος, ωστόσο, αν κάποιος ξεπεράσει τις αρχικές δηλώσεις των ιθυνόντων, τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι.

Η «αποτυχία»

Έντεκα μήνες μετά τη λήξη του προγράμματος η συζήτηση φαίνεται ότι όχι μόνο δεν έχει τελειώσει, αλλά συνεχίζει να αποτελεί μέρος ενός γενικότερου προβληματισμού για το πώς πρέπει οι κυβερνήσεις να βοηθήσουν τους ανθρώπους που, για διάφορους λόγους, μένουν εκτός αγοράς εργασίας. Σημειώνεται ότι το βασικό εισόδημα στη Φινλανδία δινόταν στην ομάδα του πειράματος χωρίς προϋποθέσεις. Αυτό σήμαινε ότι, ακόμα κι αν τα υποκείμενα του προγράμματος έβρισκαν δουλειά στη διάρκεια του πειράματος, θα συνέχιζαν να παίρνουν το βασικό εισόδημα.

Κάπου εδώ βρίσκεται ο λόγος που επικαλέστηκε η φινλανδική κυβέρνηση για να μην επεκτείνει το πρόγραμμα, καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία του Kela, της υπηρεσίας κοινωνικής ασφάλειας της χώρας, το βασικό εισόδημα δεν ήταν αρκετό για να δώσει στους ανθρώπους που το λάμβαναν κίνητρο να αναζητήσουν εργασία (μερική απασχόληση ή κάτι αντίστοιχο), κάτι που σε άτομα με παρόμοια χαρακτηριστικά, που βρίσκονταν εκτός προγράμματος, θα σήμαινε απώλεια των επιδομάτων που λαμβάνουν από το κράτος (επίδομα ανεργίας κ.λπ.).

Κάπως έτσι, μετά τα δύο χρόνια πιλοτικής εφαρμογής, το πρόγραμμα θεωρήθηκε αποτυχημένο και σταμάτησε και οι αντίπαλοι του βασικού εισοδήματος το κήρυξαν μη βιώσιμο και μάλλον μη βολικό για την καταπολέμηση της ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

Δει δη χρημάτων