Από την θυελλώδη συνεδρίαση του Eurogroup την περασμένη Τρίτη φτάσαμε στην χθεσινοβραδινό συμβιβασμό με μια αναμενόμενη προσπάθεια να ικανοποιηθούν λεκτικά όλες οι πλευρές.

Το παρασκήνιο οργίασε μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας για να κάμψουν την αντίσταση της Ολλανδίας να αποδεχτεί μια συμφωνία που θα έδινε ανάσα ζωής στην ΕΕ και δεν θα οδηγούσε σε διάσπαση. Μια διάσπαση που φαίνονταν ορατή καθώς η Ιταλία κράτησε σκληρή στάση για να υπάρξει κοινοτική αλληλεγγύη και η Ολλανδία ποτέ δεν αποδέχτηκε να συμβάλει στην οικονομική στήριξη και  ανόρθωση των πληγεισών χωρών.

Επί της ουσίας, για μια ακόμη φορά, διατηρήθηκαν  τα προσχήματα για να μην επέλθουν τα χειρότερα σε μια απόφαση που το μόνο χειροπιαστό αποτέλεσμα είναι τα 540 δις ευρώ που θα μοιραστούν οι 27 χώρες για να αντιμετωπίσουν την πανδημία του κορονοιού.. ενώ στο βάθος φαίνεται να υπάρχει, υπό προυποθέσεις, ένα ακόμα κονδύλι 2,5 τρις ευρώ από τον ΕSM.

Τι προβλέπει ο χθεσινός συμβιβασμός -συμφωνία

Ο συμβιβασμός έγινε στη βάση της δημιουργίας  ενός  «Ταμείου Ανάκαμψης». Τον τρόπο λειτουργίας αυτού του ταμείου θα καθορίσουν οι αρχηγοί κρατών όπου θα κληθούν να αναζητήσουν «καινοτόμα χρηματοπιστωτικά εργαλεία».

Η αλήθεια όμως είναι ότι πίσω από αυτήν τη διατύπωση οι Ιταλοί θέλουν να «διαβάζουν» ευρωομόλογα, αλλά ο Ολλανδός υπουργός αμέσως μετά την τηλεδιάσκεψη ήταν σαφής: «δεν ήμουν και δεν θα είμαι ποτέ σύμφωνος, θα ήταν άδικο για τους φορολογούμενους μας». Και για να μην υπάρχει καμία αμφιβολία για τη μεγάλη «επιτυχία» του συμβιβασμού, ο Ολλανδός ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι σκοπίμως υπήρξε λεκτική ασάφεια για να είναι όλοι ευχαριστημένοι.

Υπάρχει όμως και το κενό αναφορικά με τους όρους με τους οποίους θα λειτουργήσουν οι όροι  χρηματοδότησης από τον ESM. Κι εδώ τα πράγματα είναι, μάλλον σαφή, παρά το ότι ο επικεφαλής του Eurogroup κ. Σεντένο, απέφυγε, επιμελώς, να φωτίσει τις «γκρίζες» ζώνες.

Η Ιταλία ζητούσε χρηματοδότηση άνευ όρων, λόγω του έκτακτου χαρακτήρα της κρίσης. Τι πήραν; Πιστωτική γραμμή στο 2% του ΑΕΠ τους- όπως κι όσα κράτη μέλη το επιθυμούν- αλλά μόνο για δαπάνες Υγείας και πρόληψη και μόνο μέχρι να τελειώσει η κρίση. Κι αν οι Ιταλοί- ή οι υπόλοιποι- θελήσουν να χρηματοδοτήσουν τη ζημιά στην οικονομία τους από το lockdown που επέβαλε ο κορωνοϊός; Πολύ απλά θα πάρουν πιστωτική γραμμή από τον ESM, αλλά με τους προβλεπόμενους όρους, κοινώς με μνημόνιο. Αλλά εάν κάποια χώρα χρειαστεί και πάρει χρήματα τότε αυτά θα λογιστούν ως χρέος και σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να επιστραφούν.

Αυτή η απόφαση αναμένεται να προκαλέσει νέες τριβές μεταξύ Βορείων και Νοτίων δεδομένου ότι υπάρχει σε εκκρεμότητα και η συμφωνία  για τον Κοινοτικό Προϋπολογισμό, για τον οποίο δεν φαίνεται οι εταίροι να τα βρίσκουν καθώς θέλουν να είναι μειωμένος αλλά με αυξημένες δράσεις.

Eurogroup: Οι αρνητικοί οιωνοί

Όπως αναφέρει η ιστοσελίδα iefimerida σε άρθρο του έγκυρου αναλυτή της κ. Γ. Παππού «Οι άλλες δύο παράμετροι της χθεσινής απόφασης δεν αντέχουν κριτικής. Το ταμείο εγγυήσεων 25 δις ευρώ, μέσω του οποίου η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων υποτίθεται θα μοχλεύσει δάνεια 200 δις για μικρομεσαίες, δεν έχει καν στηθεί ακόμα, συνεπώς «ζεστό» χρήμα εδώ και τώρα για ρευστότητα δεν υπάρχει. Από την άλλη, η φιλόδοξη δράση SURE της Κομισιόν, για 100 δις χρηματοδότησης μειωμένων ωραρίων εργαζομένων, για να μην έχουμε τσουνάμι απολύσεων στην Ευρώπη, προϋποθέτει εγγυήσεις 25 δις ευρώ από τα κράτη μέλη».

Σε κάθε περίπτωση μπορεί να ξεπεράστηκε ο σκόπελος του Eurogroup αλλά να δύσκολα είναι μπροστά και οι συνέπειες της πανδημίας όπως όλοι παραδέχονται θα μας ακολουθούν για πολλά χρόνια ειδικά εάν η κρίση πάει μακριά και αγγίξει εκείνη της περιόδου του 1929-1935. Αλλωστε οικονομικοί αναλυτές αναφέρουν ότι η ύφεση αναμένεται να φτάσει μεσοθεσμικά το 10% του ΑΕΠ ενώ ο ΠΟΕ δεν αποκλείει να φτάσει και  το 35%. Σε κάθε περίπτωση το επόμενο διάστημα θα είναι εξαιρετικά κρίσιμο για το μέλλον της Ε.Ε.