Μετά από 2,5 χρόνια εντατικών εργασιών συντήρησης, το Μουσείο Ζυγομαλά άνοιξε και πάλι τις πύλες του στο κοινό, πλήρως ανακαινισμένο και αποκατεστημένο από τα εξειδικευμένα συνεργεία του Υπουργείου Πολιτισμού.

Ο Δήμαρχος Ωρωπού Γιώργος Γιασημάκης ξεναγήθηκε στους χώρους του ανακαινισμένου μουσείου, το οποίο φιλοξενεί ανεκτίμητους πολιτιστικούς θησαυρούς και αποτελεί ζωντανό μνημείο της τοπικής ιστορίας και λαϊκής τέχνης.

Το μουσείο στεγάζεται στο ιστορικό σπίτι της οικογένειας Ζυγομαλά.

Η Λουκία Ζυγομαλά εγκαταστάθηκε μόνιμα στον Αυλώνα το 1930, μετά τον θάνατο του συζύγου της, νομικού, διπλωμάτη και πολιτικού Αντώνη Ζυγομαλά (1854–1930), που συνέβαλε τα μέγιστα στη δεκαετία του 1880 στην επίλυση του μεγάλου τότε αγροτικού προβλήματος των ακτημόνων της βόρειας Αττικής με την απόκτηση κλήρων από το τεράστιο τσιφλίκι που διατηρούσε εκεί ο Ανδρέας Συγγρός.

Το γεγονός αυτό τον κατέστησε επάξια μεγάλο ευεργέτη όλων των αγροτών και των κτηνοτρόφων της ευρύτερης περιοχής.

Η απώλεια που σημάδεψε τη Λουκία και τον Αντώνη Ζυγομαλά ήταν ο θάνατος του μονογιού τους, Ανδρέα Ζυγομαλά, το 1914 στη Νιβίτσα της Βορείου Ηπείρου, όπου υπηρετούσε έφεδρος ανθυπολοχαγός και πολέμησε στους Βαλκανικούς Αγώνες.

Κεντρική μορφή υπήρξε η Λουκία Ζυγομαλά, η οποία μετά τον θάνατο του συζύγου της εγκαταστάθηκε στον Αυλώνα και άφησε πίσω της ένα τεράστιο πολιτιστικό αποτύπωμα μέσω της θρυλικής σχολής κεντητικής που ανέδειξε τον Αυλώνα σε όλη την Ευρώπη, αποσπώντας διεθνή βραβεία ακόμα και στο Παρίσι.Η σχολή κεντητικής αριθμούσε περίπου 1.500 κεντήστρες, προερχόμενες όχι μόνο από τον Αυλώνα αλλά και από όλα τα Αρβανιτοχώρια της Αττικής, έως και την Κερατέα, ενώ οι εκλεκτές δημιουργίες κοσμούσαν τα σαλόνια των αστικών και βασιλικών οικογενειών όχι μόνο στην Αθήνα αλλά και σε όλη την Ευρώπη.

Ο δήμαρχος Ωρωπού Γιώργος Γιασημάκης δήλωσε: «Είμαι συγκινημένος και εντυπωσιασμένος από την εξαιρετική δουλειά που έκανε το επιστημονικό προσωπικό του Υπουργείου Πολιτισμού.

Οι θησαυροί του Μουσείου Ζυγομαλά διασώθηκαν, καταγράφηκαν και αναδείχτηκαν και παραδίδονται σε όλους τους Έλληνες.

🇬🇷 Είμαστε περήφανοι που έχουμε στον τόπο μας αυτό το Μουσείο και καλώ όλους τους Έλληνες να το επισκεφθούν.

Είναι η ζωντανή ιστορία του τόπου μας και ειδικά του Αυλώνα.

Ευχαριστώ το Υπουργείο Πολιτισμού, το επιστημονικό προσωπικό και τις Αυλωνίτισσες και τους Αυλωνίτες που αγκάλιασαν αυτή την προσπάθεια».

Ο Δήμαρχος Ωρωπού ξεναγήθηκε στους χώρους του Μουσείου από τη Διευθύντρια Μουσείων Νεότερου Πολιτισμού του Υπ. Πολιτισμού, αρχαιολόγο-ιστορικό Έλενα Μελίδη, και τις επιμελήτριες της ίδιας διεύθυνσης, Νίκη Δάφνη και Ευγενία Δάφνη.

«Όλα τα αντικείμενα καταγράφηκαν, απεντομώθηκαν, συντηρήθηκαν, αποκαταστάθηκαν και επέστρεψαν στη θέση τους.

Υπάρχουν πολλά αντικείμενα που έχουν φυλαχθεί και συντηρούνται.

Πρόκειται για έναν θησαυρό που οι Αυλωνίτες πρέπει να διαφυλάξουν ως κόρη οφθαλμού και αξίζει να τον επισκεφθούν όλοι οι Έλληνες», δήλωσε η Έλενα Μελίδη.

Στη συνέχεια ευχαρίστησε την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, καθώς και τον Δήμαρχο Ωρωπού Γιώργο Γιασημάκη, εξάροντας τη διορατικότητα και τη συνεργασία τους για τη σωτηρία και ανάδειξη του μουσείου.

Η Νίκη Δάφνη ευχαρίστησε επίσης τον Αντιδήμαρχο Αυλώνα Άγγελο Καλύβα για τη συμβολή του στις εργασίες, αλλά και τις γυναίκες του Αυλώνα, οι οποίες από την πρώτη στιγμή στάθηκαν αρωγοί στο έργο, δείχνοντας έμπρακτο ενδιαφέρον για τη διάδοση της κεντητικής παράδοσης.

Όπως τόνισαν η Νίκη Δάφνη και η Ευγενία Δάφνη, επόμενος μεγάλος στόχος είναι η αναβίωση της σχολής κεντητικής, ώστε η πολύτιμη αυτή τέχνη να περάσει ξανά στις νεότερες γενιές.

Από τις πρώτες ημέρες λειτουργίας, σχολεία αλλά και οικογένειες έχουν επισκεφθεί το μουσείο και σε όλους τους επισκέπτες δίνεται υλικό με την ιστορία και αναφορές στα εκθέματα, καθώς επίσης και η δημιουργία βοηθητικών κοινόχρηστων χώρων για την επιμελητεία του μουσείου αλλά και κοινόχρηστων χώρων για τους επισκέπτες.

Ιδιαίτερη θέση ανάμεσα στα εκθέματα κατέχουν πρωτότυπες πρακτικές για τα διάφορα είδη της κεντητικής τέχνης που διασώζει σπάνιες βυζαντινές, σαρακατσάνικες, βλάχικες, ποντιακές και μικρασιατικές τεχνικές, χειροποίητα υφαντά, χαλιά, σαλόνια, παραδοσιακές στολές που έχουν φτιαχτεί από τη σχολή κεντητικής Ζυγομαλά, προσωπικά αντικείμενα της οικογένειας, το γραφείο του Αντώνη Ζυγομαλά, παράσημα, όπλα και στολές του Ανδρέα Ζυγομαλά, καθώς και η κρεβατοκάμαρα της Λουκίας Ζυγομαλά με προσωπικά της είδη.

Μεταξύ των εκθεμάτων ξεχωρίζει η τουρκική σημαία που πήρε ως λάφυρο ο Ανδρέας Ζυγομαλάς (Αθήνα 1890 – Νιβίτσα Βορείου Ηπείρου, 30 Ιουλίου 1914) κατά τη διάρκεια της νικηφόρας μάχης του Μπιζανίου, προσδίδοντας στο μουσείο και έντονη ιστορική–εθνική διάσταση.

Το Μουσείο Ζυγομαλά επιστρέφει πλέον ως σημείο αναφοράς για τον πολιτισμό, την ιστορία και τη λαϊκή τέχνη της Αττικής, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο ζωής και δημιουργίας για τον Αυλώνα και τον Δήμο Ωρωπού.